Yapay zekânın hızlı yükselişi, dolandırıcılık dünyasında da yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Teksas Üniversitesi Arlington kampüsünden Dr. Gabriel Aguilar, AI teknolojilerinin özellikle Latin kökenli toplulukları hedef alan dolandırıcılıklarda nasıl kullanıldığını araştırıyor.
Aguilar’ın konuya ilgisi, öğrencilik yıllarında bizzat maruz kaldığı bir dolandırıcılık girişiminden doğdu. O dönem sahte bir iş ilanına başvuran Aguilar, işe alındığı bildirildikten sonra “bilgisayar alımı” için kendisine gönderilen çeki farkında olmadan dolandırıcıların planının parçası haline getirmişti. Neyse ki banka, çek üzerindeki yazım hatalarını fark ederek olası bir kaybın önüne geçti.
Bugün İngilizce Bölümü’nde öğretim üyesi olan Aguilar, yaşadığı bu olayı araştırma konusuna dönüştürmüş durumda. Journal of Business and Technical Communication dergisinde yayımlanan yeni makalesinde, yapay zekâ ile desteklenen dolandırıcılık biçimlerini “eski yöntemlerin yeni araçlarla güçlendirilmiş versiyonları” olarak tanımlıyor.
Aguilar’ın araştırması, deepfake videolar, ses klonlama ve AI tabanlı sesli botların artık dolandırıcıların en sık kullandığı yöntemler arasında yer aldığını ortaya koyuyor. Ancak ona göre, bu durumun çözümü yine eğitimde yatıyor. Aguilar, öğrencilerine yönelik olarak geliştirdiği dört aşamalı bir “AI farkındalık çerçevesi” aracılığıyla, teknik yazarlık eğitiminin yapay zekâ çağında eleştirel düşünmeyi ve dijital farkındalığı artırabileceğini savunuyor.
“Yapay zekâ dolandırıcılığı devrimleştirmedi,” diyor Aguilar, “sadece dolandırıcılara daha inandırıcı hale getirecek araçlar verdi. Öğrenciler, bu farkındalığı topluluklarına aktararak AI okuryazarlığını adım adım yükseltebilir.”
Aguilar’a göre, teknik yazarlık yalnızca profesyonel bir beceri değil, aynı zamanda bireyleri “gerçek olamayacak kadar iyi görünen” vaatleri sorgulamaya teşvik eden bir düşünme pratiği.
Kaynak:
University of Texas at Arlington
Increasing Literacy on the Scams Targeting Latines: Generative Artificial Intelligence, Digital Technologies, and the Latine Community
Gabriel Lorenzo Aguilar, Journal of Business and Technical Communication (2025).
DOI: 10.1177/10506519251372578
